انوشیروان و بزرگمهر

خسرو انوشیروان پس از قباد به تخت ایران نشست و در روایت شاهنامه به سامان‌دادن دادگاه‌ها، مالیات و کار کشور پرداخت. آوازهٔ دادگری او با نام بزرگمهر، وزیر دانا، درهم آمیخته است. بزرگمهر با خرد و پاسخ‌های سنجیده به پرسش‌های دشوار شناخته می‌شد. یکی از داستان‌های نامدار این روزگار، فرستادن بازی شطرنج از هند به دربار ایران است. دانایان هند می‌خواستند خرد ایرانیان را بیازمایند؛ بزرگمهر راز بازی را دریافت و در برابر، بازی نرد را پدید آورد تا هندیان آن را بگشایند. شاهنامه در کنار این داستان‌ها از جنگ‌ها، نامه‌ها و تصمیم‌های فرمانروایی نیز سخن می‌گوید. چهرهٔ انوشیروان در این روایت با کوشش برای نظم کشور و یاری‌گرفتن از خردمندان پیوند خورده است.