گُردآفرید، بانوی پهلوان دژ سپید

سهراب، پهلوان جوان تورانی، در راه رسیدن به ایران به دژ سپید نزدیک شد. هژیر، نگهبان دژ، به نبردش رفت و گرفتار شد. خبر شکست او به گردآفرید رسید؛ دختر گژدهم که جنگاوری دلیر بود. گردآفرید زره پوشید، گیسوانش را پنهان کرد و سوار بر اسب به میدان تاخت. سهراب در آغاز نمی‌دانست با زنی پهلوان روبه‌رو شده است. دو جنگاور با نیزه و شمشیر درآویختند. هنگامی که سهراب بر او چیره شد و خود از سر گردآفرید کنار رفت، چهرهٔ او آشکار شد. گردآفرید با زیرکی سخن گفت و از سهراب خواست نبرد را کنار بگذارد. سپس به سوی دژ رفت و از دروازه گذشت. سهراب دریافت که فریب خورده است، اما گردآفرید توانسته بود برای دژ زمان بخرد. در شاهنامه این رویارویی کوتاه، چهرهٔ زنی را نشان می‌دهد که هم دلاوری دارد و هم در لحظهٔ خطر راه گریز می‌یابد.